Hátíðarfundur Alþingis í beinni útsendingu

Hátíðarfundur Alþingis í beinni útsendingu

Í dag kl. 14 hefst hátíðarfundur Alþingis á Þingvöllum. Sýnt verður beint frá fundinum í Ríkissjónvarpinu og hefst útsending kl. 12.45, einnig er hægt að fylgjast með fundinum á vef Alþingis og sjónvarpsrás Alþingis.

Á dagskrá þingfundarins er eitt mál, tillaga formanna stjórnmálaflokkanna um verkefni í þágu barna og ungmenna, og um rannsóknir er stuðli að sjálfbærni auðlinda hafsins og nýtt hafrannsóknaskip. Tillagan verður afgreidd með umræðu og atkvæðagreiðslu

Dagskrá þingfundarins má nálgast hér.

Hefð er fyrir því að Alþingi minnist merkra tímamóta í sögu landsins með því að funda á Þingvöllum. Fimm sinnum áður hefur þingið haldið hátíðarfund á þessum „helgasta stað þjóðarinnar“ frá því að endurreist Alþingi kom saman í fyrsta sinn í Reykjavík árið 1845. Í fyrsta sinn var það gert á Alþingishátíðinni 1930 sem haldin var til að minnast þess að þúsund ár voru liðin frá því að þing var stofnað á Þingvöllum. Annað skiptið var á lýðveldishátíðinni 1944, þriðja árið 1974 í tilefni af ellefu hundruð ára afmæli Íslandsbyggðar, fjórða árið 1994 þegar hálf öld var liðin frá lýðveldisstofnun og það fimmta á kristnihátíðinni aldamótaárið 2000 en þá voru þúsund ár liðin frá því að kristni var lögtekin í landinu.

Vísindavefurinn hefur svarað því af hverju 18. júlí varð fyrir valinu. Hér getur að líta hluta af því svari en svarið í heild er að finna á Vísindavefnum.  

En af hverju 18. júlí?

Í lok júnímánaðar 1918 komu til Reykjavíkur fjórir Danir til að semja við Íslendinga um nýtt fyrirkomulag á sambandi Íslands og Danmerkur. Þeir voru fulltrúar Danmerkur í sambandslaganefndinni sem svo hefur alltaf verið kölluð. Nokkru áður hafði Alþingi kosið fjóra þingmenn til að sitja í nefndinni af Íslands hálfu.

Danirnir voru engir aukvisar. Þekktastur var Jens Christian Christensen, fyrrverandi forsætisráðherra og formaður Vinstriflokksins (Venstre), stærsta flokksins á danska þinginu í þá daga, og einn mikilhæfasti stjórnmálaleiðtogi Danmerkur á 20. öld. Aðrir voru Frederik J. Borgbjerg, þingmaður jafnaðarmanna og ritstjóri helsta dagblaðs dönsku verkalýðshreyfingarinnar, Social-Demokraten, Christopher Hage viðskiptaráðherra og Erik Arup, nafnkunnur sagnfræðingur og prófessor við Kaupmannahafnarháskóla.

Fulltrúar Íslands í sambandslaganefndinni voru alþingismennirnir Bjarni Jónsson frá Vogi, dósent í latínu og grísku við Háskóla Íslands og einn skeleggasti sjálfstæðissinni þjóðarinnar, Einar Arnórsson, lögfræðiprófessor og fyrrverandi ráðherra Íslands, Jóhannes Jóhannesson, bæjarfógeti í Reykjavík (áður á Seyðisfirði) og Þorsteinn M. Jónsson, kennari og skólastjóri við barnaskólann á Borgarfirði eystra.

Þetta er ástæða þess að alþingismenn koma saman til hátíðarfundar á Þingvöllum 18. júlí 2018 – þá verða hundrað ár liðin frá því að sambandslagafrumvarpið var undirritað í Alþingishúsinu við Austurvöll.

Í viðræðunum höfðu Danirnir fallist á nær allar kröfur Íslendinga. Mest var um vert að þeir reyndust reiðubúnir að viðurkenna Ísland sem fullvalda ríki. Frumvarpið var síðan afgreitt sem lög frá Alþingi á aukaþingi (sambandslagaþinginu) í september. Í þjóðaratkvæðagreiðslu hér á landi þann 19. október voru sambandslögin samþykkt með 92,6% greiddra atkvæða. En þátttaka var lítil, einungis 43,8%. Í nóvemberlok voru lögin samþykkt á danska þinginu og loks staðfest af Kristjáni tíunda konungi. Og sunnudaginn 1. desember 1918, klukkan tólf á hádegi, var íslenski ríkisfáninn dreginn að hún í fyrsta sinn á stjórnarráðshúsinu við Lækjargötu í Reykjavík – Ísland var frjálst og fullvalda ríki.

 

Fréttir

287 þúsund gestir sóttu viðburði aldarafmælis sjálfstæðis og fullveldis Íslands

287 þúsund gestir sóttu viðburði aldarafmælis sjálfstæðis og fullveldis Íslands

Lesa meira
Lífsblómið – síðasta sýningarhelgi

Lífsblómið – síðasta sýningarhelgi

Lesa meira
Landið mitt - frumflutningur

Landið mitt - frumflutningur

Lesa meira